Covers!
Een cover kan bestaan uit alleen maar tekst of uit een illustratie met een tekst. Een cover bestaat zelden uit alleen maar een illustratie. Wie bepaalt dat? Wie kiest dat? Hoe komt een cover van een boek tot stand? Manon Miltenburg is redacteur bij Nijgh & Van Ditmar en weet alles.
Allereerst: ik neem aan dat er een vaste procedure is bij het maken van een cover voor een boek…
‘Nee, integendeel! Het maken van een omslag is, net als het maken van een boek, alles behalve standaard. Het is elke keer weer anders.’
Laat ik dan anders beginnen: wie bepaalt wie het omslag van een boek gaat ontwerpen? Jullie als uitgeverij?
‘Een omslag wordt altijd in overleg met de auteur gemaakt. Vaak hebben wij hier bij Nijgh al een idee van een vormgever die goed bij een boek past. In dat geval verwijzen we de auteur bijvoorbeeld naar de website van deze ontwerper.’
Heeft een auteur ook zelf al wel eens een idee?
‘Dat kan natuurlijk ook. Soms heeft een auteur een sterke voorkeur voor een ontwerper, waarbij we na overleg vaak de keuze van de auteur steunen.’
En jullie? Hebben jullie wel eens een idee wat er op de cover kan komen?
‘Ja. Soms hebben we al snel een passend beeld gevonden, soms zoeken we plaatjes die volgens ons de lading van het boek dekken, soms kiezen we bewust voor een typografisch omslag. Het hangt helemaal van het boek af en omdat Nijgh zo’n divers fonds heeft, lopen de omslagen erg uit elkaar.’
Is een ontwerper verplicht om vooraf het manuscript te lezen zodat hij of zij weet wat de lading moet gaan dekken?
‘Verplicht… verplicht… Als we eenmaal een vormgever hebben gekozen, geven we hem zoveel mogelijk informatie over het boek. We laten hem bijvoorbeeld het manuscript lezen of we beschrijven kort de inhoud. Met andere woorden: we bereiden de vormgever zo goed mogelijk voor.’
En dan…?
‘En dan komt de vormgever meestal al binnen een paar weken met een of meer voorstellen. Wij maken hieruit dan vaak alvast een voorselectie, die we aan de auteur voorleggen. Hier kan natuurlijk wat discussie ontstaan, maar dit komt weinig voor.’
Een ontwerp wordt zelden afgekeurd?
‘Klopt. Een eerste ontwerp wordt vaak nog wel wat aangepast aan de wensen van ons of van de auteur.
Als er eenmaal een voorlopig omslag is bepaald, kijken ook onze afdeling Marketing en Verkoop mee. Zij hebben vaak een andere kijk op hoe sterk een omslag is en of het de doelgroep zal aanspreken.’
Jullie testen niet twee of drie covers uit op een aantal proefpersonen om te zien welke cover het beste verkoopt?
'Nee, zeg! Wij zijn geen bedrijf dat een nieuw soort borrelnootjes aan de man wil brengen!’
Vinden jullie dat de boeken van een bepaalde schrijver eigenlijk altijd maar het beste door een bepaalde ontwerper kunnen worden ontworpen?
‘Ja, soms is er een vaste ontwerper voor een auteur. In het geval van Arnon Grunberg is het vrijwel altijd Ron van Roon die zijn romans vormgeeft. Als blijkt dat boek/auteur/vormgever een goede match is, dan is het een logische stap om de samenwerking voort te zetten.’
Laatste vraag. Is het wel eens gebeurd dat de voorkant, de rug, de achterkant en de flappen van een boek door vier verschillende ontwerpers zijn ontworpen?
‘Wat een fantastisch idee! Zodra jij je vuistdikke roman bij ons hebt ingeleverd, gaan we dat eens op jouw boek loslaten…’
