Taalvermaak
Voor mijn werk als bureauredacteur raadpleeg ik (naast uiteraard de Van Dale en het Groene Boekje) regelmatig het internet. Zo kijk ik bijna iedere dag wel even op http://taaladvies.net van de Nederlandse Taalunie, waar je op elke denkbare taalvraag een antwoord kunt vinden. Is het hen of hun? Moet je Caraïbisch schrijven, of Caribisch? Kort je jongstleden af als jl. of j.l.? Is het ‘de’ of ‘het’ weblog? Heel leuk is bovendien de weblog van de taaladviseurs van het Genootschap Onze Taal (http://taal.web-log.nl/). Hun nieuwste column gaat over onsmakelijke woorden.
Op www.spatiegebruik.nl – ik schreef er de vorige keer al over – kun je alles lezen over juiste en vooral ook onjuiste spaties. Met duidelijke uitleg van de spatie-etiquette, veel foto’s met geestige voorbeelden en elke dag een nieuwe spatiefout. Volgende week verschijnt bij Nijgh het boek Weg om legging van René Dings, de initiatiefnemer van deze website en van het platform Signalering Onjuist Spatiegebruik. Na het lezen van zijn boek maak je nóóit meer een spatiefout. Dit boek zou dan ook op alle scholen als verplichte literatuur moeten worden ingevoerd. Helaas ga ik daar niet over.
Ik kwam ook andere initiatieven tegen op internet. Zo is er de website www.contaminatie.nl, een database van inmiddels bijna 3000 voorbeelden van contaminatie. Want ‘iedereen gebruikt “af en toe wel eens” een contaminatie.’ Je kunt in de lijst zelfs op thema zoeken, of alleen contaminaties van bekende Nederlanders aanvinken. Zo lezen we dat André Rouvoet in de uitzending van Pauw en Witteman van 16 maart jl. ‘de balans heeft getrokken’, en dat Jean-Pierre Geelen afgelopen zaterdag in Rondom 10 sprak van een ‘omkentering’.
Ook leuk: www.elfletterig.nl, het ‘weblogement van het Elfletterig Genootschap’, onder voorzitterschap van ‘elfchivaris’ P.J. Roggeband. Met prachtige woorden als klikosurfen, kubusduimen en koekjeszand. Het nieuwste elfletterige woord is tunnelvrouw, een woord dat refereert aan de vrouw die onlangs met behulp van een lepel een tunnel groef en zo kon ontsnappen uit de gevangenis van Breda. Waarschijnlijk kon ze tijdens die ontsnappingspoging niet bevroeden dat haar daad tot een prachtig neologisme – een elfletterig neologisme nog wel – zou leiden.
Dergelijke databases bestaan eveneens op het gebied van neologismen, palindromen, verkeerd gebruikte spreekwoorden en gezegden en noem maar op. Ook bestaat er een Bond tegen Leenwoorden, met een heus ‘BTL Vertaalwoordenboek’ dat alternatieven biedt voor die leenwoorden (http://www.bondtegenleenwoorden.nl). Een radiator zou je dan een ‘verwarmijzer’ kunnen gaan noemen, een dirigent wordt een ‘maatslager’ en een microscoop een ‘kleinkijker’.
Ten slotte wil ik niet ongenoemd laten de weblog van Ewoud Sanders: http://weblogs.nrc.nl/woordhoek. In zijn columns onderzoekt Sanders op zeer vermakelijke wijze o.a. alternatieve woorden voor ‘stiefmoeder’ (bijvoorbeeld ‘derde ouder’, alleen klopt dat dan genetisch gezien niet), de herkomst van het woord ‘togus’ (Jiddisch, achterste), en ‘leengebaren’, oftewel het Algemeen Geluidloos Nederlands.
Van dit soort websites gaat mijn neerlandica-hart te allen tijde sneller kloppen.
